Zoekresultaten voor brief tweede kamer

Brief aan de Commissie EZK van de Tweede Kamer

Utrecht, 10 september 2020

Geachte leden van de Commissie EZK,

Begin vorig jaar nam uw commissie de Petitie Brede Welvaart 2019-2030 in ontvangst, waarin inmiddels 42 organisaties vragen om beleid dat zal leiden tot een drastische reductie van onze mondiale ecologische voetafdruk in 2030. Minister Wiebes was het daar in 2018 al mee eens toen hij zei: “Het is geen geheim dat Nederland een grote footprint heeft. We hebben ook de plicht onze eigen rommel op te ruimen.

Er zijn intussen deelplannen die kunnen leiden tot een kleinere voetafdruk, bijvoorbeeld rond klimaat, de circulaire economie en kringlooplandbouw. Maar een totaalbeeld van een economie die rechtvaardig en houdbaar is ontbreekt. De volgende twee citaten illustreren dat:

– De Raad van State schrijft in zijn commentaar op het Concept Klimaatplan van de regering:
Het uiteindelijke doel is een broeikasgasreductie van 95% in 2050. Dit vergt een herordening van productie en consumptie in alle sectoren van de maatschappij en de economie, en niet een veelheid aan losse maatregelen. Het Klimaatplan geeft nog weinig blijk van dit besef.

– De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur bracht eind vorig jaar het advies ‘Naar een duurzame economie’ uit, waarin vooral de overheidssturing op de transitie centraal staat. Op de site merkt de RLI daarbij op:
De Nederlandse overheid heeft ambitieuze duurzaamheidsdoelen geformuleerd voor de korte en lange termijn, zoals 49% CO2-reductie in 2030 en een volledig circulaire economie in 2050. Maar een samenhangende visie op de vraag hoe een duurzame samenleving er uit zal zien en welke route moet worden afgelegd om daar te komen ontbreekt. Zo’n visie zou een verbinding moeten leggen tussen economische, sociaal-maatschappelijke en ecologische doelstellingen.

De hierboven genoemde deelplannen moeten zeker met kracht worden uitgevoerd. Maar met alleen losse maatregelen lopen we vast, zoals de Raad van State signaleert. We hebben een beeld nodig van een economie die een goed leven mogelijk maakt voor mensen hier en mensen elders, voor mensen nu en voor toekomstige generaties, binnen de grenzen die de Aarde ons stelt. Hoe ziet de herordening van productie en consumptie eruit? Wat betekent die voor de verschillende sectoren van onze maatschappij? En hoe zorgen we voor een sociaal rechtvaardige transitie? We moeten nú proberen die vragen te beantwoorden.

Daarom doen wij een beroep op u (als individuele Kamerleden) en op uw fractie om bij de Algemene Beschouwingen of bij de begrotingsbehandeling via een breed gesteunde motie de regering te vragen een onderzoek te laten starten door de WRR, dat met de visie komt waar ook de Raad van State en de RLI om vragen. Zo’n onderzoek zal niet het definitieve antwoord kunnen geven, maar het is van groot belang dat een perspectief voor de lange termijn wordt geschetst en in discussie komt, zodat er integraal beleid kan worden ontwikkeld voor Brede Welvaart en een rechtvaardige Mondiale Voetafdruk. Dat kan ook voorkomen dat met goede bedoelingen maatregelen worden genomen die later oplossingen voor de lange termijn in de weg blijken te staan.

De organisaties die bij dit initiatief betrokken zijn zullen graag aan het onderzoek bijdragen. Wij hopen van harte op uw steun!

Met vriendelijke groet,

Gerrit Stegehuis
Secretaris Platform Duurzame en Solidaire Economie (coördinerende organisatie)

Dit verzoek wordt gesteund door de volgende organisaties:

ActionAid
Bestuur VVM, sectie Biodiversiteit
Both Ends
Club van Rome
Cordaid
De Natuur- en Milieufederaties
Economy for the Common Good NL
ESA Group, Wageningen University & Research
Fair Climate Fund
Greenpeace Nederland
Het Groene Brein
ICCO
Institute for Environmental Security
IVN
JustLaw
Lab Toekomstige Generaties
Max van der Stoel Foundation
Milieudefensie
Natuur & Milieu
Natuurmonumenten
NIVON Natuurvrienden
Omslag Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling
One Planet Foundation
Ontgroei
Our New Economy
Oxfam Novib
Partos
Platform Duurzame en Solidaire Economie
Raad van Kerken in Nederland
Solidaridad
StandUpForYourRights
Stichting Aarde
Stichting Ecopositief
Transitie Nederland
Urgenda
Vereniging voor Biologisch-Dynamische Landbouw en Voeding
Waddenvereniging
Ware Winst Brabant
Wereld Federalisten Beweging Nederland
Werkgroep Voetafdruk Nederland
Women Engage for a Common Future NL
Bram Büscher, initiatiefnemer van het recente Manifest van 170 wetenschappers

Onderzoek naar een eerlijke, echt duurzame economie is noodzakelijk!

Het is hard nodig dat er een gedegen onderzoek komt naar een echt duurzame en rechtvaardige economie. Dat is de essentie van de brief die vandaag, 10 september, is verzonden aan de Commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer en die wordt onderschreven door 41 zeer diverse maatschappelijke organisaties, waaronder Het Groene Brein, Natuurmonumenten, Oxfam Novib, de Provinciale Milieufederaties, de Raad van Kerken, Urgenda en het internationale vrouwen- en milieunetwerk WECF. Het Platform DSE is initiatiefnemer en coördinator van deze actie.

Petitie ‘Brede Welvaart 2019-2030’

Platform DSE nam in 2018 het initiatief voor de petitie ‘Brede Welvaart 2019-2030’ (Engelse vertaling hier). Die petitie werd met steun van 31 organisaties op 22 januari 2019 aangeboden aan de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat. De petitie vraagt de regering en het parlement om plannen te maken die leiden tot een drastische verkleining van onze ecologische voetafdruk in 10 jaar. De petitie werd gelijktijdig ook aan minister Wiebes van EZK gestuurd, maar van het ministerie is geen reactie gekomen.

Na de aanbieding onderschreven nog elf organisaties de petitie, zodat de petitie nu gesteund wordt door 42 organisaties. De ondertekenaars zijn vooral actief op het terrein van natuur en milieu, nieuwe economie, ontwikkelingssamenwerking en mensenrechten, zoals Milieudefensie en Natuur & Milieu, Natuurmonumenten en Our New Economy, Oxfam Novib en de Liga voor de Rechten van de Mens, IVN en Ware Winst Brabant, Both Ends en Greenpeace. Ook de FNV en de Raad van Kerken hebben de petitie ondertekend. De volledige lijst van ondertekenaars is hier te vinden.

In de Tweede Kamer leidde de petitie in juni 2019 tot een motie van het Kamerlid Van Raan (PvdD) waarin de regering wordt verzocht ‘aan de wetenschappelijke bureaus te vragen integrale beleidsopties te ontwikkelen die kunnen leiden tot minimaal een halvering van de Nederlandse ecologische voetafdruk in 2030’. Premier Rutte ontraadde de motie, die dan ook werd verworpen. Voor de motie stemden PvdD, GroenLinks, SP, DENK en PvdA.

Platform DSE stuurde een brief aan de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), met de vraag te onderzoeken wat voor beleid nodig is om de Nederlandse mondiale voetafdruk minimaal te halveren vóór 2030. De WRR antwoordde dat men het vraagstuk zeer relevant vindt, dat het zeker een mogelijk thema is om mee aan de slag te gaan, maar dat er op dit moment onvoldoende capaciteit voor is. Aangeraden werd ook met het Planbureau voor de Leefomgeving contact hierover op te nemen. Die contacten lopen inmiddels.

Opmerkelijk is nog, dat al in 2011 de Taskforce Biodiversiteit en Natuurlijke Hulpbronnen, met als voorzitter Hans Alders, in het eindrapport ‘Groene Groei’ de aanbeveling deed de Nederlandse voetafdruk te halveren vóór 2030 en het biodiversiteitsverlies vóór 2020 tot staan te brengen. Helaas is op dat rapport geen regeringsreactie gevolgd.

De belangrijkste links:

– De tekst van de petitie, ook in het Engels
– De volledige lijst van ondertekenaars
– Alle berichten die rond de petitie zijn geplaatst

Deze pagina wordt regelmatig bijgewerkt
Laatste update: 26 juni 2020

Monitor Brede Welvaart: gaat het wel zo goed?

Voor de tweede keer verscheen dit jaar de Monitor Brede Welvaart (MBW). De monitor wil door middel van veel indicatoren laten zien hoe het met Nederland en de Nederlanders gaat (de dimensie ‘hier en nu’), en welke invloed ons handelen heeft op de kansen van komende generaties (de dimensie ‘later’) en op de kansen van mensen in andere landen, met name in ontwikkelingslanden (de dimensie ‘elders’).

Een groot probleem van de monitor vinden wij dat de beeldvorming net als vorig jaar is: Het gaat goed met Nederland, en de Nederlanders zijn tevreden. …

WRR-advies gevraagd over onze mondiale voetafdruk en mensenrechten

Ook steun van ActionAid, Raad van Kerken en Waddenvereniging voor ‘Petitie Brede Welvaart’

Het Platform Duurzame en Solidaire Economie heeft de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) gevraagd advies uit te brengen over het vraagstuk van onze grote mondiale voetafdruk en de ernstige sociale en ecologische gevolgen daarvan. Volgens het Platform is dat in feite een kwestie van mensenrechten, nu en later. De WRR kan gevraagd en ongevraagd adviezen uitbrengen. Hun eerste reactie kwam vorige week binnen.

Aanbieding petitie Brede Welvaart

Op dinsdag 22 januari bood een delegatie namens 31 organisaties met samen 2,9 miljoen leden/donateurs de Petitie over Brede Welvaart 2019-2030 aan aan de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat. De 31 ondertekenaars van de petitie zijn vooral actief op het terrein van natuur en milieu, nieuwe economie, ontwikkelingssamenwerking en mensenrechten, zoals Milieudefensie en Natuur & Milieu, Natuurmonumenten en Our New Economy, Oxfam Novib en de Liga voor de Rechten van de Mens, IVN en Ware Winst Brabant, Both Ends en Greenpeace. Ook de FNV heeft de petitie ondertekend. …

Monitor Brede Welvaart: nu ook invloed op beleid?

In mei publiceerde het CBS voor het eerst de Monitor Brede Welvaart (MBW), waarin met indicatoren wordt beschreven wat de kwaliteit van leven in Nederland is (‘hier en nu’), of die niet ten koste gaat van toekomstige generaties (‘later’), en of die ook niet ten koste gaat van mensen in andere landen, met name ontwikkelingslanden (‘elders’). Aan de monitor hebben wij een uitgebreid commentaar gewijd, waarin naast opmerkingen over de indicatoren onze belangrijkste zorg was dat er geen verbinding was tussen de monitor en het te voeren beleid. De monitor heeft pas écht zin als de regering op grond van de resultaten plannen maakt om die resultaten verder te verbeteren. Het regeringsbeleid is er dan op uit om een goed leven mogelijk te maken voor mensen nu en later, en niet om het Bruto Binnenlands Product (BBP) te laten stijgen, ongeacht de kosten die dat met zich meebrengt.

Een eerste stap in de goede richting lijkt nu echter gezet te zijn.

Macht van het geld – reacties van de politieke partijen

machtvangeldEnkele weken geleden stuurde Platform DSE een brief aan de lijsttrekkers van de partijen die nu in de Tweede Kamer vertegenwoordigd zijn. In de brief werd gesignaleerd dat onze economie wordt gedomineerd door een streven naar financieel gewin, en dat in plaats daarvan in ondernemingen een professionaliteit nodig is die het rekening houden met sociale en milieu effecten voorrang geeft boven de winstmaximalisatie. De brief wijst op de initiatieven die wereldwijd worden ontplooid voor groen, sociaal en duurzaam ondernemen waarbij de professionaliteit van het ondernemen vooropstaat, en op de Nederlandse overheid die voortaan economische vooruitgang met een ‘breed welvaartsbegrip’ aan wil duiden waarin economische groei niet meer alleen zaligmakend is.

Reactie in Trouw: TTIP bedreigt de democratie

Het artikel in de Verdieping (Trouw) over TTIP, het geplande vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten (24 maart) schetst een beeld van emotionele tegenstanders die met allerlei schrikbeelden komen en misschien wel betaald worden door Rusland, terwijl de rationele voorstanders er alleen nog niet in slagen de onmiskenbare voordelen goed over het voetlicht te brengen. Laat ik eens proberen, rationeel en onbetaald, aan te geven waarom TTIP er niet moet komen.

Update: VVD-Kamerlid Fred Teeven heeft naar aanleiding van de reactie van Gerrit Stegehuis Kamervragen gesteld [27-3-2015] en daarop antwoorden gekregen van minister Ploumen [20-4-2015].

Ex’Tax: grondstoffen en ecologie uit zicht geraakt in studie fiscale vergroening

De studie ‘New Era. New Plan’ van Ex’Tax gonst in beleidskringen als uitwerking van één van de belangrijkste voorstellen voor verduurzaming van de economie. De aandacht die Ex’Tax weet te genereren voor fiscale vergroening verdient alle lof. Het rapport stelt echter teleur. De ‘vergroening’ wordt grotendeels geregeld via de BTW, belasting op toegevoegde waarde. Dat voorstel is nieuw noch vernieuwend. Het staat zelfs haaks op het oorspronkelijke idee van Ex’Tax: het heffen van belasting op ‘onttrokken waarde’. Platform DSE pleit ervoor deze misser te herstellen en in te zetten op een echt vergroenend belastingstelsel. Deel 1 van een serie over groene belastingen.

Op 27 november 2014 verscheen ‘New Era. New Plan. Fiscal reforms for an inclusive, circular economy’, het rapport van The Ex’Ta Project over vergroening van het belastingstelsel waar reikhalzend naar werd uitgezien. Zulke ‘fiscale vergroening’ wordt gezien als een probaat middel om de economie te verduurzamen. Het betreft een uitruil van belasting op arbeid (nu te hoog) tegen belasting op consumptie en vervuiling (nu te laag). Door arbeid goedkoper te maken en grondstoffengebruik duurder, wenden we vanzelf de steven naar een economie die meer op creativiteit en dienstverlening draait en minder op de verkoop van verspillende en vervuilende producten. …

Overzicht activiteiten Platform DSE in 2010

Met zijn werkprogramma 2010 heeft het Platform DSE zich gericht op de uitwerking en implementatie van een structurele heroriëntatie van de economie in de richting van een Fair & Green Deal. Daartoe werkte het Platform aan de verdere opbouw van een brede alliantie van maatschappelijke organisaties en bedrijven die zich hiervoor inzetten en druk uitoefenen op de overheid om deze omvorming te laten plaatsvinden. …