Monitor Brede Welvaart 2020 – niets nieuws onder de zon

classroom-1699745_640De alweer derde versie van de Monitor Brede Welvaart (MBW) is verschenen. Deze rapportage wordt vanuit het Platform Duurzame en Solidaire Economie (PDSE) met extra belangstelling gevolgd. In de loop der jaren heeft het Platform veel aandacht besteed aan de wijze waarop welvaart en welzijn worden gemeten, wat daaraan schort en ook welke alternatieve indicatoren gehanteerd kunnen worden. Vast kritiekpunt daarbij was de dominantie van de indicator Bruto Binnenlands Product (BBP). Want deze indicator was decennia lang het belangrijkste ijkpunt voor de meeste politieke beleidspersonen. Zolang het BBP groeit, des te beter de mensen het hebben, aldus was de redenering. Op deze dominantie van het groeidenken valt heel veel af te dingen, niet in het minst dat het BBP ook uit economisch oogpunt wezenlijke fouten bevat.

CETA als steunpilaar van het neoliberalisme

De Eerste Kamerleden van de PvdA worstelen met de vraag of ze binnenkort hun goedkeuring moeten verlenen aan CETA, het handels- en investeringsverdrag dat de EU met Canada heeft gesloten. Het boek ‘The Globalists’ van Quinn Slobodian laat, zonder CETA expliciet te noemen, zien dat dit verdrag beschouwd kan worden als een nieuwe steunpilaar van het neoliberalisme, waarop ook PvdA-leider Lodewijk Asscher tegenwoordig zoveel kritiek heeft.

Petitie: Zorg voor het Nederland van morgen

classroom-1699745_640DRIFT, het Rotterdamse instituut dat transities naar duurzaamheid onderzoekt en stimuleert, organiseerde de afgelopen weken online gesprekken over de samenleving na corona. Die reeks gaat nog door, zie voor de stand van zaken en mogelijkheden om mee te doen hier.
De gesprekken resulteerden ook in een petitie, waarin de regering wordt gevraagd samen met alle ondertekenaars de Transitie Motor te vormen die werkt aan een samenleving die als geheel sociaal, economisch en ecologisch veerkrachtiger is.

Systemische aspecten van de corona crisis

Lou Keune, adviseur van Platform DSE, schreef een reflectie op wat hij rond de corona-crisis allemaal ziet gebeuren

classroom-1699745_640Ik ben gefascineerd door wat zich afspeelt in de wereld nu wij allemaal worden bedreigd door het corona virus. In een mum van tijd is een aardbeving voelbaar geworden die de samenleving op haar grondvesten doet schudden, ook Nederland. Opeens blijkt het mogelijk om maatregelen te nemen waar wij, PDSE-ers, al jaren voor pleiten. Bijvoorbeeld worden met het schijnbaar grootste gemak enorme steunmaatregelen genomen met een financiële omvang van vele en vele miljarden. ‘Whatever it takes’ is de normaliteit geworden. Vergelijk dat eens met de bedragen gereserveerd voor de aanpak van de maatschappelijk eveneens zeer bedreigende klimaatcrisis. Onvergelijkbaar. Dat betekent dat er onder de oppervlakte ‘iets’ gaande is op een meer systemisch niveau. Ik voel bij mijzelf de behoefte om te proberen een aantal van die systemische veranderingen te duiden. Wat is er gaande? Dat duiden is bij mij sterk beïnvloed door mijn paradigmatische achtergronden, zie mijn memoires (www.loukeune.nl) hoofdstuk 11: Politieke Economie, en hoofdstuk 14: Duurzame en Solidaire Economie. Ik generaliseer in deze bijdrage er een beetje op los, teneinde het argument helder te krijgen. Ik bespreek maar enkele systemische aspecten, er zijn er meer. En de kans bestaat dat de veranderingen die ik probeer te duiden tijdelijk en oppervlakkig zijn. Maar toch lijkt het mij de moeite waard het ook hierover te hebben. …

Hink – Stap – Sprong

classroom-1699745_640Zoals tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt ook nu al nagedacht over het soort maatschappij en het soort economie voor na de coronacrisis en na de diepe recessie die hier op volgt (en nu al begonnen is). Reken maar dat de strategische planning- en scenarioafdelingen bij Shell en ING en andere megaondernemingen bezig zijn nieuwe scenario’s te ontwikkelen voor die tijd. Datzelfde geldt voor beraadslagingen bij politieke partijen.

Blokkeerboeren leveren achterhoedegevecht

Deze bijdrage van PDSE-lid Frans van der Steen werd niet geplaatst op de opiniepagina van de Volkskrant. Gegeven de lopende discussies rond de stikstofproblemen en onze voedselvoorziening in het algemeen plaatsen we het stuk graag op onze site, maar dat betekent niet automatisch dat we hieronder een ‘PDSE-standpunt’ weergeven.

Te weinig mensen beseffen dat onze voedselketen niet alleen de belangrijkste oorzaak is van de overmaat aan stikstof in ons milieu. Van alle productieketens is de voedselketen de belangrijkste oorzaak van vrijwel alle grote milieuproblemen: voor zeker 25% van gevaarlijke klimaatverandering, voor 80% van het tekort aan zoetwater en met stip de belangrijkste oorzaak van de snelle afbraak van biodiversiteit, het verdwijnen van bossen en oerwouden, verwoestijning, bodemdegradatie, verzuring en plasticvervuiling van de oceanen en de overmaat aan fosfor in het milieu.

Groene groei? Vergeet het maar!

Een oplossing voor de milieuproblemen waar onze samenleving tegenaan loopt, zoals klimaatontwrichting en verlies aan biodiversiteit, wordt vaak gezocht in ‘groene groei’. De bedoeling daarvan is dat onze economie zo kan blijven draaien als hij deed, want omdat we efficiëntere technologieën gebruiken kan – in theorie – de economische groei die we ‘nodig hebben’ samengaan met een kleiner beslag op het milieu. Het rapport ‘Decoupling debunked – evidence and arguments against green growth as a sole strategy for sustanability’ van het European Environmental Bureau (EEB), geschreven door onderzoekers van verschillende universiteiten en onderzoeksinstituten, maakt echter duidelijk dat deze strategie ongeschikt is om de genoemde problemen op te lossen.

Monitor Brede Welvaart: ook een rol in het beleid?

Op 6 juni was in de Tweede Kamer het Verantwoordingsdebat, waar ook over de Monitor Brede Welvaart (MBW) gesproken werd. Aan die monitor heeft Platform DSE de afgelopen jaren veel aandacht besteed. Wij willen af van het streven naar een groter Bruto Binnenlands Product. Beleid moet worden gevoerd op basis van indicatoren die aangeven hoe we er werkelijk voor staan, en waar de problemen liggen. Die indicatoren zijn er met de introductie van de MBW gekomen, al valt er nog aan te verbeteren zoals blijkt uit ons commentaar op de monitor. Maar een relatie met beleid is er tot nu toe nauwelijks. Daar lijkt iets in te veranderen. …

Monitor Brede Welvaart: gaat het wel zo goed?

Voor de tweede keer verscheen dit jaar de Monitor Brede Welvaart (MBW). De monitor wil door middel van veel indicatoren laten zien hoe het met Nederland en de Nederlanders gaat (de dimensie ‘hier en nu’), en welke invloed ons handelen heeft op de kansen van komende generaties (de dimensie ‘later’) en op de kansen van mensen in andere landen, met name in ontwikkelingslanden (de dimensie ‘elders’).

Een groot probleem van de monitor vinden wij dat de beeldvorming net als vorig jaar is: Het gaat goed met Nederland, en de Nederlanders zijn tevreden. …

Degrowth symposium in Utrecht op 28 juni

Op vrijdagmiddag 28 juni organiseert de Nederlandse tak van de internationale degrowth-beweging een symposium, met als doel het thema ‘degrowth’ ook in Nederland te introduceren. Vragen die in het Engelstalige symposium centraal staan, zijn: Wat is degrowth, en wat betekent degrowth in praktijk. Onder de sprekers, die zich al lang met het thema degrowth bezighouden, behoren Barbara Muraca (University of Oregon), Julien Gerber (ISS) en Nina Treu (Konzeptwerk Neue Ökonomie). In de paneldiscussie zal ook Kris de Decker van Lowtech Magazine aanwezig zijn.

Het voorlopige programma is beschikbaar, en aanmelden kan hier.

De site van Degrowth NL geeft een toelichting op het symposium. Willem Hoogendijk en Gerrit Stegehuis maken vanuit het Platform Duurzame en Solidaire Economie deel uit van Degrowth NL.