Manifest ‘Nieuwe economie nu!‘

Het is ruim 50 jaar geleden dat de Club van Rome waarschuwde dat de ‘Grenzen aan de groei’ in zicht waren. Toch bleef groei van het Bruto Binnenlands Product (BBP) het doel waarnaar we streven. Om dat (nog eens) aan de kaak te stellen, en duidelijk te maken dat we een transitie nodig hebben naar een rechtvaardige samenleving op een gezonde planeet, heeft het Platform DSE het manifest ‘Nieuwe Economie Nu!’ opgesteld, dat we namens zoveel mogelijk organisaties aan de Commissie voor Economische Zaken en Klimaat van de Tweede Kamer hopen aan te bieden. Het manifest, met de nog aan te vullen lijst van ondertekenaars, is hier te vinden. Organisaties die het manifest ook willen ondertekenen kunnen contact opnemen met info@platformdse.org.
Wordt vervolgd!

Marktfalen: gesneuveld in de klimaatoorlog

Deze bijdrage van John Huige verscheen het tijdschrift Loving Geopolitics, dat in zijn tweede nummer de geopolitieke situatie vanuit het jaar 2032 bekeek.

classroom-1699745_640In oktober 2032 ging, na jarenlange dominantie van Amerikaanse en Chinese orthodoxe economen, de Nobelprijs voor de economie onder grote waardering weer naar een Europeaan. Het betreft de politiek econoom Hugo Johnsen die vanaf de vroege jaren 20 een serie artikelen scheef over systemisch marktfalen in relatie tot het uiterst moeizame transitieproces naar hernieuwbare energie. Een proces dat sterk beïnvloed werd door de Oekraïneoorlog. In het kort kan de situatie ten tijde van de publicatie van zijn artikelen als volgt omschreven worden:

Naar een bibliotheek over economische systemen

classroom-1699745_640De aandacht voor de onderwerpen waar het Platform Duurzame en Solidaire Economie zich traditioneel mee bezighoudt, neemt duidelijk toe. Maar het zoeken naar een antwoord op de vraag wat voor samenleving ‘wij’ dan willen, wordt geholpen met een grondige analyse van de systemische kenmerken van onze huidige samenleving. Een bibliotheek over systemische onderwerpen kan daarbij een nuttig startpunt zijn.

De Bibliotheek Systemische Verandering is hier te vinden. …

Verhalen van Guatemalteekse vrouwen

classroom-1699745_640Op 23 september hield PDSE-adviseur Lou Keune een lezing bij de presentatie van het boek ‘No regresar al pasado’ of ‘Niet terug naar het verleden’ van Ria Menting. In dit Spaanstalige boek geeft de auteur stem aan 47 merendeels indiaanse Guatemalteekse boerenvrouwen. Zij vertellen over hun leven, over armoede en migratie op zoek naar werk, over het oorlogsgeweld in de jaren ’80, de vlucht naar en ballingschap in Mexico, over de terugkeer en over hun emancipatieproces.

De website van Ria Menting is aan het boek gewijd. Een paar links:
– De lezing van Ria zelf bij de presentatie
– De lezing van Lou Keune
– Een recensie van Jan Douwe van de Ploeg

De lezingen zijn uit het Spaans vertaald. Het boek is tot stand gekomen op verzoek van de Nationale Guatemalteekse Vrouwenassociatie Ixmucané. U kunt het boek bestellen op de website, maar ook helpen ervoor te zorgen dat het verhaal van de vrouwen in Guatemala zoveel mogelijk bekend wordt. Voor elke 10 euro kan er in Guatemala een boek gratis verspreid worden. Aanbevolen, voor informatie zie hier.

Zijn de boeren wel aan het goede adres?

classroom-1699745_640Vele jaren nam ik in de jaren ’80 van de vorige eeuw deel aan het Kritisch Landbouw Beraad van gewone boeren met velden vol aardappelen en stallen vol varkens. Zij wilden het duurzamer doen, tegen een normaal inkomen. Een lid, Krelis, vertelde. Hij had 80 koeien. Komt de man van de bank langs. “Krelis, je moet echt naar de 120, wil je het volhouden.” Nieuwe lening, stal erbij. Rente en aflossing noopten tot extra productie. Twee jaar later: “Krelis, je moet nu heus naar de 160.” Nieuwe lening, stal uitgebreid. Die bankman moet je niet zien als een kwade opjager, hij had het beste voor met Krelis.

Wanneer is de eerste Grote Footprint-herdenking, in 2162?

Leren van de slavernijgeschiedenis!

Indrukwekkend was weer de grote slavernij-herdenking op 1 juli in Amsterdam, uitgezonden op NPO 1. Ik ben onder de indruk van de goede woorden, de mooie beelden, de indringende zang en natuurlijk ook het nu algemeen onderkennen van de vreselijke geschiedenis die onze voorouders honderden jaren hebben veroorzaakt. Met ongekend leed en andere negatieve gevolgen, tot op de dag van vandaag; de doorwerking zoals het terecht werd genoemd.

Monitor Brede Welvaart 2022: Problemen vooral bij ‘later’ en ‘elders’

classroom-1699745_640Woensdag 18 mei verscheen al weer de vijfde editie van de Monitor Brede Welvaart (MBW), met opnieuw ook de rapportage over de voortgang die Nederland maakt bij het behalen van de Sustainable Development Goals (SDGs). De Monitor geeft door middel van een groot aantal indicatoren weer hoe het met ‘ons’ gaat op allerlei terreinen. Zoals gebruikelijk zijn de indicatoren opgedeeld in de rubrieken ‘hier en nu’ (hoe gaat het met de Nederlanders), ‘later’ (welke gevolgen heeft wat wij doen voor komende generaties) en ‘elders’(welke gevolgen heeft wat wij doen voor mensen in andere landen, met name ‘ontwikkelingslanden’).

We waren gewaarschuwd; hielp het?

classroom-1699745_640In maart is het 50 jaar geleden dat het rapport ‘Limits to Growth’ verscheen, dat diezelfde maand ook hier uitkwam als ‘Grenzen aan de Groei’. Het is een goede aanleiding voor een terugblik en om de balans op te maken. Journalist Jaap Tielbeke doet dat in het boekje ‘We waren gewaarschuwd’, dat gelijktijdig bijna onverkort ook als lang artikel in De Groene verscheen. Langs vier jaartallen (1972, 1992, 2002 en 2022) laat Tielbeke zien hoe het rapport tot stand kwam en ontvangen werd, en hoe er in de decennia daarna over werd gepraat, meer dan dat ernaar gehandeld werd.

De ongelijkheid wordt steeds groter, tijd om in te grijpen

classroom-1699745_640Platform DSE startte een aantal jaren geleden De Grote Transitie, met tien thema’s waaraan gewerkt moet worden om tot een duurzame en solidaire economie te komen. Die thema’s zijn nog steeds relevant (zie hier het overzicht), maar op het eerste thema, ongelijkheid, wordt de situatie, ook in Nederland, steeds slechter, zoals blijkt uit allerlei recente ontwikkelingen:

Het burgerberaad: sleutel naar een duurzame samenleving?

classroom-1699745_640Een burgerberaad wordt steeds meer gezien als een goede manier om burgers te betrekken bij de politieke besluitvorming. In Nederland komt er meer aandacht voor, o.a. door de activiteiten van G1000, Bureau Burgerberaad en Extinction Rebellion. Op de website van Extinction Rebellion is een groot aantal voorbeelden te vinden van (inter)nationale en lokale burgerberaden te vinden. In dit artikel beschrijft Erik Spaink wat er nodig is om een burgerberaad tot een succes te maken en illustreert dat met twee praktijkvoorbeelden.

Loonsverhoging als aanjager voor De Grote Transitie

De toenemende urgentie van de klimaatontwrichting maakt dat we alle zeilen moeten bijzetten om tot voldoende reductie te komen van de CO2-uitstoot. Het continue streven naar economische groei is een belangrijke aanjager van die uitstoot. Zie ook onze oproep: Stop met juichen bij BBP-groeicijfers. Naast de overheid, bedrijven en burgers moeten ook alle belangrijke maatschappelijke groeperingen nagaan welke bijdrage zij kunnen leveren aan die CO2-reductie. Daartoe hoort ook de Nederlandse vakbeweging.