Open brief vraagt om een einde aan de groei

Meer dan 200 wetenschappers hebben een open brief ondertekend die is verschenen in veel Europese kranten, zoals de Guardian (met alle ondertekenaars), Die Zeit, Libération en De Morgen. Onder de ondertekenaars zijn Tim Jackson, Saskia Sassen, David Graeber en Kate Raworth. Europees en nationaal beleid moet volgens hen niet meer gericht zijn op economische groei, maar op het verhogen van de levenskwaliteit, het terugdringen van ongelijkheid en het herstellen van de natuurlijke omgeving. De brief verschijnt ter gelegenheid van een conferentie over ‘post-growth’, die op 18 en 19 september wordt georganiseerd door Europese Parlementsleden uit vijf verschillende fracties. Ook Platform DSE is bij die conferentie vertegenwoordigd. Hieronder volgt de tekst van de brief, wie de eisen mede wil ondersteunen kan hier een petitie tekenen.
… Lees verder

Platform DSE bij ‘Kampeer in de Lutkemeer’

‘Behoud de Lutkemeer’ is een platform van bezorgde burgers en organisaties die zich inzetten voor behoud van de open polder en het unieke akkerlandschap in de Amsterdamse Lutkemeerpolder. Het gebied wordt ernstig bedreigd omdat de gemeente Amsterdam een twintig jaar oud plan alsnog wil uitvoeren: de polder bebouwen met een bedrijventerrein. Tijdens het actiekamp ‘Kampeer in de Lutkemeer’ van 14-16 september wordt daartegen geprotesteerd.

Op zaterdag 15 september is er een vol programma met workshops, lezingen, wandel- en fietsroutes, muziek en een kinderprogramma. Vanuit Platform DSE houdt Frans van der Steen een lezing met als titel ‘We groeien ons te pletter’. Andere lezingen gaan over de geschiedenis van de polder, landbouw en klimaatverandering, voedselbossen, de commons, greenwashing en speculatie.

Het adres van het kamp is Lutkemeerweg 276 in Amsterdam. Ook wie niet wil blijven slapen, maar alleen zaterdag of zondag een deel van het programma wil meemaken is van harte welkom.
Het hele programma is te vinden op de site van het platform Behoud de Lutkemeer.

‘Degrowth’: een onontkoombare maar aantrekkelijke weg

Wereldwijd wordt nog steeds gestreefd naar groei van de economie, gemeten met het Bruto Binnenlands Product. Zo is doel 8 van de Sustainable Development Goals ‘Decent work and economic growth’. Die groei mag in de visie van de SDG’s het milieu niet schaden. Maar Giorgos Kallis, hoogleraar aan de Universitat Autònoma de Barcelona, gelooft niet in ‘groene groei’. Daarbij heeft hij het niet zozeer over BBP-groei (want het BBP is niet zo belangrijk), maar over de groei in de productie van goederen en diensten. In zijn nieuwe boek ‘Degrowth’ beargumenteert Kallis dat je wel bijvoorbeeld fossiele energie kunt vervangen door hernieuwbare energie, maar dat voor de productie daarvan toch ook weer grondstoffen, land en energie nodig zijn, en dat de benodigde hoeveelheden daarvan uiteindelijk ondanks efficiencywinsten onvermijdelijk weer mee gaan toenemen. Kallis erkent dat de logica niet uitsluit dat bij een groeiende economie het gebruik van hulpbronnen en de vervuiling, inclusief die door CO2, kunnen dalen, en dat er dus sprake kan zijn van relatieve én absolute ontkoppeling. Maar hij maakt aannemelijk dat zo’n scenario onwaarschijnlijk is. … Lees verder

Monitor Brede Welvaart: nu ook invloed op beleid?

In mei publiceerde het CBS voor het eerst de Monitor Brede Welvaart (MBW), waarin met indicatoren wordt beschreven wat de kwaliteit van leven in Nederland is (‘hier en nu’), of die niet ten koste gaat van toekomstige generaties (‘later’), en of die ook niet ten koste gaat van mensen in andere landen, met name ontwikkelingslanden (‘elders’). Aan de monitor hebben wij een uitgebreid commentaar gewijd, waarin naast opmerkingen over de indicatoren onze belangrijkste zorg was dat er geen verbinding was tussen de monitor en het te voeren beleid. De monitor heeft pas écht zin als de regering op grond van de resultaten plannen maakt om die resultaten verder te verbeteren. Het regeringsbeleid is er dan op uit om een goed leven mogelijk te maken voor mensen nu en later, en niet om het Bruto Binnenlands Product (BBP) te laten stijgen, ongeacht de kosten die dat met zich meebrengt.

Een eerste stap in de goede richting lijkt nu echter gezet te zijn.
… Lees verder

Monitor Brede Welvaart: het begin is er

Op Verantwoordingsdag, 16 mei, verscheen de eerste Monitor Brede Welvaart (MBW). Het verschijnen van de MBW is het resultaat van een jarenlange discussie over de gebreken van het Bruto Binnenlands Product (BBP) als indicator voor onze welvaart. Aan die discussie heeft het Platform Duurzame en Solidaire Economie (PDSE) volop meegedaan. Wij zijn dan ook blij dat de eerste MBW er nu is, en complimenteren het CBS met deze publicatie, en met het feit dat er in de media en de politiek al veel aandacht aan wordt geschonken. Dat wij complimenten uitdelen betekent natuurlijk niet dat er niets op deze monitor aan te merken valt. We werken graag mee aan verdere verbetering.

Indeling van de monitor

In het eerste deel van de MBW wordt in drie dashboards met indicatoren beschreven wat de kwaliteit van leven in Nederland is (‘hier en nu’), of die niet ten koste gaat van toekomstige generaties (‘later’), en of die ook niet ten koste gaat van mensen in andere landen, met name ontwikkelingslanden (‘elders’). Deze indeling is terecht, want onze manier van leven moet het ook toekomstige generaties en mensen elders mogelijk maken ‘een voldoende kwaliteit van leven’ te bereiken, zoals ook de Commissie Brundtland 31 jaren geleden al vond (VN-rapport “Our Common Future”, 1987). Voor elke indicator wordt aangegeven of de trend over de laatste acht jaar en de mutatie in het meest recente jaar positief, neutraal of negatief is, en welke positie Nederland voor die indicator inneemt binnen de EU.
… Lees verder

Platform DSE op het ‘Genoeg weekend’

Het Nivon organiseert van 23 t/m 25 maart samen met Genoeg Magazine en Platform DSE het ‘Genoeg Weekend’ in het Koos Vorrinkhuis in Lage Vuursche. Leden van Platform DSE verzorgen er workshops over thema’s uit De Grote Transitie: op zaterdagochtend Gerrit Stegehuis over ongelijkheid, op zaterdagmiddag Jan Juffermans over het meten van welvaart, de Ecologische Voetafdruk en de focus op groei, en op zondagochtend John Huige over de circulaire en regionale economie. Het thema ‘Genoeg’ wordt niet alleen door inleidingen en discussie, maar ook door allerlei praktische activiteiten belicht.
Meer informatie hier, of via de agenda van het Koos Vorrinkhuis (met gedetailleerder programma). Boeken:  koosvorrinkhuis@nivon.nl, info: 088-0990983.

Onhoudbare normaliteit

Een persoonlijk artikel over normaliteit door Egbert Tellegen.

Enige tijd geleden hebben Sybrand van Haersma Buma en Mark Rutte kort na elkaar de normale Nederlander op een voetstuk geplaatst. Ze deden daarmee niets abnormaals.
‘Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ is misschien wel het meest Nederlandse gezegde uit de Nederlandse taal. En het ‘Doe normaal man’ klinkt eveneens erg Nederlands. Naast die aangeprezen normaliteit is er echter altijd ook plaats voor min of meer aanvaarde abnormaliteit. Mensen kunnen zich individueel of in groepsverband afzetten tegen de gangbare normaliteit door zich extravagant of als ‘bohémien’ te gedragen of door een alternatieve commune te vormen.
Individueel noch in collectief verband heb ik me in mijn leven extravagant of, met uitzondering van enkele milieuvriendelijke gedragingen, alternatief gedragen. Integendeel, iemand uit mijn naaste omgeving noemde mij laatst ‘onwaarschijnlijk normaal’. En toch is verzet tegen normaliteit, zo stel ik nu vast, de rode draad die mijn individuele leven met mijn wetenschappelijke geschriften verbindt. Hoe kan een normaal iemand het met die normaliteit zo te kwaad krijgen en hoe kan een maatschappij zoveel schade lijden door hardnekkig vast te houden aan haar geloof in wat normaal is? Daarover gaat de onderstaande schets over mijn leven tot nu toe en mijn kritiek op de bestaande samenleving.

… Lees verder

Cursusaanbod van Platform DSE voor lokale groepen

classroom-1699745_640Het Platform DSE heeft een nieuw cursusaanbod opgezet voor lokale groepen die actief zijn rond onderwerpen als voedsel, energie, milieu of zorg. Wat is het verband tussen al die onderwerpen, en tussen datgene wat zich afspeelt op lokaal of nationaal niveau en wat er mondiaal gebeurt.

Tijdens de eerste avond worden kort de mondiale problemen gepresenteerd waarmee we te maken hebben, en oplossingsrichtingen aangegeven. Voor de volgende avond(en) kan de lokale groep een keuze maken uit een hele reeks onderwerpen, zoals voedsel, energie en klimaat en ongelijkheid. De vervolgavonden behandelen het onderwerp eerst op mondiaal niveau, en proberen vervolgens aan te geven hoe je er lokaal bij aan kunt sluiten.

De bedoeling van de cursus is dat de lokale beweging versterkt wordt, niet alleen door de kennis die wordt opgedaan, maar ook doordat mensen elkaar (beter) leren kennen en van elkaar horen waar ze mee bezig zijn.

De beschrijving van het aanbod vind je hier.

Neem voor meer informatie contact op via info@platformdse.org.

Een overstijgend perspectief

forest-505860_960_720Zijn wij bezig de evolutie terug te draaien? Onze mentaliteit meer nurture dan nature? Zitten wij in een gevangenis? En moeten we ons dan daar uit bevrijden? Moeten we dan toch naar economische flexibiliteit? Is er nog iets waar wij mensen een beetje trots op kunnen zijn? Hier en daar hoor je dat men het of een Groot Verhaal mist. Er wordt dan gesproken over visieloze politici en bestuurders. Hier een poging tot een Groot Verhaal. Groot? Eerder basaal. En noodzakelijk.

… Lees verder

Naar een effectieve en rechtvaardige aanpak van belastingontwijking

panama-city-2163483_960_720Belastingontwijking is hot. De enquêtecommissie fiscale constructies doet haar best de bulk van de ijsberg, waarvan het puntje tevoorschijn kwam in de uitgelekte administratie van de Mossack Fonnseca in Panama, boven water te krijgen. De Curaçaose trustadviseur Gregory Elias werd daarin volgens het Financial Dagblad 312 keer genoemd. Op de vraag van wat hij vond van belastingontwijking zegt hij: het gaat niet om belastingontwijking, maar om belastingbesparing: “ik bekijk wat de regels zijn en die regels maak ik niet… ik kijk alleen hoe ik er handig gebruik van kan maken”. Rolling Stones en U2/Bono adviseur en zaakwaarnemer en directeur van Promogroup, Jan Favié beweerde voor de commissie dat je twee dingen niet kunt ontwijken: de dood en de belastingen. Intussen weten we ook dat wereldwijd naar schatting 5.500 miljard dollar is geparkeerd bij 2,2 miljoen brievenbusfirma’s, voor het overgrote deel om aan aan het zicht van de fiscus te onttrekken. Het wegsluizen van winsten, beeldrechten, royalty’s en sponsoropbrengsten – is een Nederlandse specialiteit. Zo ook van bekende voetballers met de nieuwe onthullingen van een draaicirkel voor voetbalspelers in het Nederlandse Naarden. Met de geliefde talkshowgast Peter Paul de Vries (NRC, 12 mei 2017) als belangrijke belanghebbende belegger en opkoper van bedrijven: ”zolang de regels zulk gesjoemel in Nederland en wereldwijd mogelijk maken, zal belastingontwijking en -ontduiking een zeer lucratieve bezigheid blijven. Zoals de ‘koning van de belastingontwijking’ Toine Manders het zegt tegen de Volkskrant (16 juni 2017): “belasting is een soort gelegaliseerde roof en daarom is belastingontwijking een moreel recht”. Kortom, er zal echt wat aan de regels moeten veranderen.

Luxleaks, Panamapapers, Naardenleaks…?

… Lees verder

Ruim 4,9 miljoen doden per jaar gelinkt aan fossiele energie

climatedeathIn de kranten lezen we regelmatig over indrukwekkende aantallen doden door allerlei oorzaken. Het gaat dan bijvoorbeeld over de verkeersongevallen, het groeiende aantal doden door kanker, maar ook over kindersterfte en slachtoffers van geweld. Allemaal drama’s op zich, waar gelukkig ook de nodige aandacht voor is gekomen om die aantallen naar beneden te brengen. Helaas is dat niet altijd het geval.

… Lees verder

Monitor Duurzaam Nederland: het gaat goed, maar wel ‘ten koste van’.

monitorOp Verantwoordingsdag, 17 mei, verscheen de laatste Monitor Duurzaam Nederland (MDN). De monitor geeft via een reeks van indicatoren weer hoe het er voor staat met onze kwaliteit van leven, en ook of het bereiken van die kwaliteit ten koste gaat van mensen elders en/of van toekomstige generaties. Vanaf volgend jaar zal op Verantwoordingsdag jaarlijks de nieuwe “Monitor Brede Welvaart“ verschijnen. Op de laatste MDN kan de Tweede Kamer binnenkort in het Verantwoordingsdebat reageren. Wij vragen ons intussen vast af welke conclusies er getrokken kunnen worden uit de nu gepresenteerde resultaten.

… Lees verder

close