Monitor Brede Welvaart

Monitor Brede Welvaart 2026: Samenleving onder druk

classroom-1699745_640Het artikel op de website van het CBS over de Monitor Brede Welvaart (MBW) van 2026 heeft als titel: ‘Nederlanders rijk en tevreden maar minder met elkaar verbonden’. De MBW kwam voort uit het idee dat alleen groei van het Bruto Binnenlands Product niet zaligmakend is, en dat ook andere indicatoren nodig zijn om welvaart en welzijn te meten. En eigenlijk is dat precies wat deze monitor laat zien: je mag dan wel rijk zijn (al valt over de verdeling veel te zeggen), de andere indicatoren geven aan dat het daarmee nog niet goed met je hoeft te gaan. Helaas blijft politiek Den Haag dit inzicht negeren.

Monitor Brede Welvaart 2025: weinig anders dan vorig jaar

classroom-1699745_640Voor de achtste keer verscheen de Monitor Brede Welvaart (MBW). Aan alle vorige versies hebben wij een commentaar gewijd, maar eigenlijk kunnen we dit keer gewoon verwijzen naar het commentaar van vorig jaar. Nog steeds zijn, zoals toen beschreven, komende generaties de klos, stijgt het percentage huishoudens dat met geregistreerde problematische schulden kampt (8,9%, SDG 1), hebben nergens in de EU zoveel mensen een flexibele, en dus onzekere, arbeidsrelatie als in Nederland (33,6%, SDG 8.2), en verslechteren het functioneren van de rechtsorde, de kwaliteit van overheidsregelgeving en de effectiviteit van het overheidsbestuur (SDG 16.2). Herlees dus vooral dat commentaar, hieronder maak ik wat algemener de balans op van 8 jaar MBW.

Leidt ‘Brede Welvaart’ tot visie-vernauwing?

In Brabant is de dimensie ‘Elders’ ver te zoeken

classroom-1699745_640Gedurende twee grote conferenties in Brabant over Brede Welvaart, in 2022 en 2024, werd uitvoerig over diverse ontwikkelingen in onze samenleving gesproken, maar onze relatie met de wereld buiten Nederland (formeel de dimensie ‘Elders’) kwam daar niet of nauwelijks aan de orde. Terwijl die mondiale dimensie juist een cruciaal onderdeel van Brede Welvaart is.
Ondanks mijn pogingen, vóór en na beide conferenties, heb ik tot nu toe helaas nog geen verbetering opgemerkt. Men blijkt vooral te werken aan een nog bredere welvaart in eigen provincie. Dat bleek opnieuw tijdens de recente bijeenkomst ‘Spotlightstories‘ op letterlijk het hoogste niveau in het Provinciehuis in Den Bosch, met prachtige vergezichten. Er lijkt echter in de praktijk inhoudelijk vooral sprake te zijn van visie-vernauwing.

Monitor Brede Welvaart 2024: komende generaties zijn de klos

classroom-1699745_640Deze week publiceerde het CBS weer de Monitor Brede Welvaart, met daarbij het rapport over de voortgang die Nederland maakt bij het behalen van de Sustainable Development Goals (SDG’s). Met een veelheid aan indicatoren geeft de Monitor aan hoe Nederland ervoor staat in het ‘hier en nu’ (hoe gaat het nu met de Nederlanders), ‘later’ (welke gevolgen heeft wat wij doen voor komende generaties) en ‘elders’ (welke gevolgen heeft wat wij doen voor mensen in andere landen, met name ‘ontwikkelingslanden’). Hoe ziet het beeld er dit jaar uit?

Monitor Brede Welvaart 2023: nog steeds zonder beleid

classroom-1699745_640De zesde Monitor Brede Welvaart (MBW), die afgelopen week verscheen, inclusief de rapportage over de Sustainable Development Goals (SDG’s), schetst een beeld dat redelijk overeenkomt met het beeld van de voorgaande versies: in het ‘hier en nu’ gaat het vanuit ‘de economie’ gezien vrij goed, maar dat legt een grote druk op mensen hier en elders, en op de natuur. De ongelijkheid tussen laag en hoog opgeleiden en tussen mensen die buiten Nederland geboren zijn en mensen die in Nederland geboren zijn met ouders waarvoor dat ook geldt, blijft schokkend.

Monitor Brede Welvaart 2022: Problemen vooral bij ‘later’ en ‘elders’

classroom-1699745_640Woensdag 18 mei verscheen al weer de vijfde editie van de Monitor Brede Welvaart (MBW), met opnieuw ook de rapportage over de voortgang die Nederland maakt bij het behalen van de Sustainable Development Goals (SDGs). De Monitor geeft door middel van een groot aantal indicatoren weer hoe het met ‘ons’ gaat op allerlei terreinen. Zoals gebruikelijk zijn de indicatoren opgedeeld in de rubrieken ‘hier en nu’ (hoe gaat het met de Nederlanders), ‘later’ (welke gevolgen heeft wat wij doen voor komende generaties) en ‘elders’(welke gevolgen heeft wat wij doen voor mensen in andere landen, met name ‘ontwikkelingslanden’).

Monitor Brede Welvaart 2021: onze mondiale voetafdruk blijft veel te groot

classroom-1699745_640Voor de vierde keer verscheen deze week de Monitor Brede Welvaart (MBW), waarin het CBS door middel van een groot aantal indicatoren probeert weer te geven hoe Nederland er voor staat. Opnieuw bevat de Monitor ook indicatoren voor de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s). En ook opnieuw blijkt dat onze welvaart vooral ten koste gaat van komende generaties en van mensen elders.

Worden vier rapporten een stap vooruit?

Drie planbureaus en de Monitor Brede Welvaart

Het Platform DSE heeft zich gedurende de laatste decennia vele malen bemoeid met de manier waarop welvaart en welzijn worden gemeten. Die discussie is in steeds meer gremia gevoerd en heeft ook in de politiek weerklank gevonden. Dat heeft er toe geleid dat regering en Kamer besloten over te gaan op een andere manier van meten. Dit heeft inmiddels beslag gekregen in de jaarlijkse Monitor Brede Welvaart van het CBS. Die Monitor kan gezien worden als een dashboard van belangrijke gegevens over welvaart. Jaarlijks wordt zo door het CBS gerapporteerd over de ontwikkeling van de verschillende welvaartsgebieden. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de ontwikkeling van de welvaart in Nederland (‘hier en nu’), maar ook naar de samenhang met de gevolgen daarvan voor andere, en met name ontwikkelingslanden (‘elders’), en voor toekomstige generaties (‘later’). Een niet onbelangrijke stap vooruit, althans op gebieden van welvaartsmeting.

Hoe Afrika de rest van de wereld betaalt

classroom-1699745_640Lou Keune, adviseur van Platform DSE, besprak onlangs op Globalinfo.nl het boek Een dollar per dag van Abhijit Banerjee en Esther Duflo, die in 2019 de Nobelprijs Economie wonnen. Zij onderzoeken hoe de ‘extreme armoede’ in de wereld het beste bestreden kan worden. Veel concrete initiatieven worden op een praktische manier besproken. Het oordeel van Lou: een werkelijk nuttig en leesbaar boek dat kan worden aangeraden aan al diegenen die werkzaam zijn of willen zijn in de bestrijding van armoede in Afrika, Azië en Latijns Amerika. Maar ook een teleurstellend boek, omdat de auteurs weinig kritisch zijn als het gaat om kwesties als economische groei, het marktdenken, en de omgekeerde ontwikkelingshulp.

Monitor Brede Welvaart 2020 – niets nieuws onder de zon

classroom-1699745_640De alweer derde versie van de Monitor Brede Welvaart (MBW) is verschenen. Deze rapportage wordt vanuit het Platform Duurzame en Solidaire Economie (PDSE) met extra belangstelling gevolgd. In de loop der jaren heeft het Platform veel aandacht besteed aan de wijze waarop welvaart en welzijn worden gemeten, wat daaraan schort en ook welke alternatieve indicatoren gehanteerd kunnen worden. Vast kritiekpunt daarbij was de dominantie van de indicator Bruto Binnenlands Product (BBP). Want deze indicator was decennia lang het belangrijkste ijkpunt voor de meeste politieke beleidspersonen. Zolang het BBP groeit, des te beter de mensen het hebben, aldus was de redenering. Op deze dominantie van het groeidenken valt heel veel af te dingen, niet in het minst dat het BBP ook uit economisch oogpunt wezenlijke fouten bevat.

Monitor Brede Welvaart: nu ook invloed op beleid?

In mei publiceerde het CBS voor het eerst de Monitor Brede Welvaart (MBW), waarin met indicatoren wordt beschreven wat de kwaliteit van leven in Nederland is (‘hier en nu’), of die niet ten koste gaat van toekomstige generaties (‘later’), en of die ook niet ten koste gaat van mensen in andere landen, met name ontwikkelingslanden (‘elders’). Aan de monitor hebben wij een uitgebreid commentaar gewijd, waarin naast opmerkingen over de indicatoren onze belangrijkste zorg was dat er geen verbinding was tussen de monitor en het te voeren beleid. De monitor heeft pas écht zin als de regering op grond van de resultaten plannen maakt om die resultaten verder te verbeteren. Het regeringsbeleid is er dan op uit om een goed leven mogelijk te maken voor mensen nu en later, en niet om het Bruto Binnenlands Product (BBP) te laten stijgen, ongeacht de kosten die dat met zich meebrengt.

Een eerste stap in de goede richting lijkt nu echter gezet te zijn.