Blog

Korte commentaren of bijdragen van leden van Platform DSE

Griekenland: Dijsselbloem vs IMF – lessen oplossing schulden jaren 90 vergeten?

protection-917439_640Zoals we de afgelopen jaren gewend zijn, haalt de onbetaalbare schuld van Griekenland in de eerste maanden van het jaar weer bijna dagelijks de media. Zie bijvoorbeeld berichten in de Volkskrant op 30 januari, 8, 9 (column Peter de Waard) en 10 februari (voorpagina). Daarbij gaat het steevast over de onenigheid tussen de EU en het IMF hoe de Griekse schuldenberg moet worden aangepakt. Het IMF schreef eind januari in een vertrouwelijk rapport dat uitlekte naar de Financial Times dat Griekenland “bij ongewijzigd internationaal beleid” er nooit in zal slagen die schuldenberg af te bouwen.

Het Falen van Links (deel 1)

Hier tekent Edward Heath voor toetreding tot de EU
Hier tekent Edward Heath voor toetreding tot de EU

Het Europese electorale slagveld biedt een trieste aanblik. Opvallend is de snelle opkomst van het rechtspopulisme. Ook linkspopulisme is duidelijk in opkomst. Wat het meeste opvalt, is de ineenstorting van de sociaaldemocratische partijen. Lange tijd hebben die hun stempel op de Europese politiek kunnen drukken. Hoe kan dat deze partijen het vertrouwen van het volk zo verloren hebben en kan dat vertrouwen nog hersteld worden? Om de huidige permanente crisis te bezweren, is het zaak dat links – sociaaldemocraten, linkspopulisten en Groenen – zich verenigt op een vernieuwend verhaal dat een aansprekend alternatief biedt voor een ontketend economisch globalisme dat de wereld naar een sociale en ecologische afgrond voert.

Patriottisme, welvaart en migranten

Zelfs in kringen vankolonialisme de PvdA leeft een gevoel van patriottisme. Mensen behoren trots te zijn op hun Nederlanderschap, er wordt gesproken over Nederlandse waarden en normen, mensen van buitenlandse komaf moeten zich aanpassen aan ‘onze’ waarden en normen. En als je hier wilt blijven wonen en werken dan moet je een soort examen afleggen. Dat examen gaat niet alleen over de Nederlandse taal, ook over de vaderlandse geschiedenis, je moet het Wilhelmus kunnen zingen, en natuurlijk ook respect tonen voor het homohuwelijk en andere verworvenheden. Dat alles wordt dan dikwijls samengevat met de uitdrukking ’de Nederlandse identiteit’.

Daarmee lijkt de Nederlandse staat, en daarachter de Nederlandse bevolking een instrument in handen te hebben om onderscheid te maken tussen ‘zij’ en ‘wij’. ’Wij’ zijn natuurlijk beter, ‘zij’ minder. Er gaat een gevoel van superioriteit verscholen achter deze manier van maken van onderscheid. Dat doet denken aan het ontstaan van het ‘blanke’ racisme in de 17e en 18e eeuw: je definieert de ander als inferieur, aan de hand van zelf omschreven maatstaven, bijvoorbeeld huidskleur of godsdienst, en dan mag je die ander ook behandelen als iemand met minder kwaliteiten en minder rechten. En dus koloniseren. …

Footprint Justice: een eerlijke Voetafdruk is een Mensenrecht

fair earth shareWe gaan het jaar 2017 in. De wereldbevolking is gegroeid tot bijna 7,5 miljard mensen. De armoede is nog steeds de wereld niet uit. Intussen worden we geplaagd door toenemende ecologische schade met grote sociale gevolgen, zoals de klimaatverandering, de afname van de biodiversiteit, de vervuiling van lucht en oceanen, en door bodemdegradatie dalen de voedselopbrengsten. Wat doen we? Is er een rechtvaardige ingreep mogelijk, om de Aarde nog leefbaar te houden, ook voor volgende generaties?

Handelsverdragen en de burger

Monopoly via PixabayHandelsverdragen, daar is de laatste jaren veel over te doen. Voor een korte presentatie over het onderwerp ging ik zoeken naar informatie over CETA en TTIP. Wist ik veel dat er nog veel meer handelsverdragen waren… . Gelukkig had Gerrit Stegehuis al veel zaken uitgezocht en schreef eerder ook over ISDS. Ik wilde mij er eens in verdiepen want ik begreep iets niet: hoe wil men de economie laten groeien door afspraken te maken over handel? Het leek mij dat als het ene land meer mag exporteren, melk bijvoorbeeld, dat het ten koste gaat van de melkproducenten in het andere land. We krijgen toch niet opeens meer dorst? Het bleek ingewikkelder te zijn dan ik eerst dacht, maar inderdaad, schieten we er weinig mee op. Sterker nog, we gaan er vooral op achteruit.

Politiseren of depolitiseren?

In mijn kring van duurzaamheidsprofessionals hoor ik het vaak: ‘we moeten depolitiseren’. Successen op het gebied van klimaatbescherming, de energietransitie, een groen belastingstelsel en de verduurzaming van de landbouw worden in de weg gestaan door (partij)politieke belangen en ‘spelletjes’. Het klimaatvraagstuk kan met de huidige technologie worden ‘opgelost’, maar de oplossing wordt in de weg gestaan door wispelturige plucheklevers die hun oren laten hangen naar gevestigde belangen in plaats van common sense. Maar is ‘minder politiek’ wel echt iets om naar te streven?

Ook in andere omgevingen, variërend van de spreekwoordelijke ‘boze, blanke man’ tot professionele raadgevers met indrukwekkende cv’s, heeft men de buik vol van ‘de politiek’. Zo is het eerste agendapunt van het manifest Scherp op ouderenzorg klinkklaar: “Stop met het politiseren van verpleeghuiszorg”, want ouderenzorg “is geen politiek thema maar een algemeen belang”. Vandaag sprak de gehele Tweede Kamer steun uit voor dit manifest – nota bene via de eerste motie van de PVV die ooit door alle 150 Kamerleden werd gesteund.

Geen TTIP of CETA, maar een échte discussie over handel

Alleen Wallonië lijkt zich op dit moment nog tegen CETA te verzetten. De meeste politici, ook in Nederland, gaan met het verdrag akkoord, en vinden dat tegenstanders niet moeten zeuren, omdat Canada zo’n keurig land is met een aardige premier.

Dat tegenstanders blijven ‘zeuren’ komt ook omdat het steeds om dezelfde soort verdragen gaat die de EU wil sluiten, met beperkingen die worden opgelegd aan overheden en parlementen, en voordelen die gaan naar de grote multinationale ondernemingen. Dat is zo bij TTIP, bij CETA en ook bij TiSA, dat over diensten gaat. Minister Ploumen mag het wel over een ‘reset’ van de handelspolitiek hebben gehad, in de praktijk gaat ze niet verder dan het net zoveel toegeven aan de tegenstanders dat de akkoorden er politiek door te krijgen zijn. Zolang het niet tot een fundamentele discussie over handel komt, kunnen tegenstanders van het huidige model weinig anders doen dan elke keer weer dwarsliggen, en intussen aangeven wat ze wel willen. Voor dat laatste probeer ik hieronder een voorzet te doen. …

Het gaat om het milieu, stupid!

Het milieu voorziet in vrijwel al onze primaire behoeften zoals voldoende voedsel en water, kleding, energie en tal van grondstoffen. Het wereldecosysteem is de basis van het leven èn van de economie. Het is de kip met de gouden eieren. Die kip zijn we collectief aan het slachten. Hoe hebben we het zover laten komen? Hoe kan het dat in de adviezen van topeconomen en binnen de politiek maatregelen om milieu te herstellen niet met stip bovenaan staan?

Als je voor een dubbeltje geboren bent…

Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben aardig wat omwentelingen plaatsgevonden. Bijvoorbeeld de technologische revolutie, vele nationale onafhankelijkheidsbewegingen en revoluties, de tweede feministische golf, de globalisering, de bevolkingsexplosie, het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de digitale revolutie, om maar enkele te noemen.

Wat onderschat wordt is het belang van de enorme toename van en veranderingen in het onderwijs. Het analfabetisme is in de meeste landen grotendeels uitgeroeid, alhoewel er nog steeds sprake is van teveel laaggeletterdheid. De deelname aan basis- en vervolgonderwijs en ook aan hoger onderwijs is sterk gegroeid, en vele beroepen zijn verwetenschappelijkt.

Brede Welvaart serieus nemen

Martin Sommer komt, om welvaart te kunnen objectiveren, uiteindelijk weer terecht bij geld als middel, en bij het Bruto Binnenlands Product (BBP) als maatstaf (VK 23 april). Dat heeft wat weg van de man die onder de lantaarnpaal naar zijn sleutels zoekt omdat het daar tenminste licht is.

Geef de economie terug aan de samenleving

De grenzen van de groei zijn bereikt, denkt Willem Hoogendijk, lid van Platform DSE. Het is tijd voor een nieuwe economie die de macht van het geld temt en arbeid en kapitaal echt laat samenwerken.

Dit opiniestuk verscheen vanochtend in dagblad Trouw.

Het wordt hoog tijd om na te denken over een andere economie. Om te overleven moeten bedrijven almaar doorgroeien. Maar de recente faillissementen maken weer eens duidelijk dat de grens daarvan is bereikt.