Roep de klimaatnoodtoestand uit!
Omdat deze zomer laat zien hoe het klimaat steeds weer veel sneller opwarmt dan zelfs klimaatwetenschappers hadden voorzien, schreef het Platform DSE de volgende open brief aan minister-president Rob jetten.
Aan minister-president Rob Jetten
Ministerie van Algemene Zaken
Postbus 20001
2500 EA Den Haag
Amersfoort, 14 augustus 2026
Geachte heer Jetten,
Ongekende bosbranden, recordtemperaturen van oceanen, droogvallende rivieren met grote gevolgen voor scheepvaart en elektriciteitscentrales, mislukkende oogsten, duizenden extra hittedoden. De Triodos Bank schat de schade van de hitte in Europa dit jaar nu al op 180 miljard euro, met een El Niño nog op komst. Experts staan versteld van de snelheid van de klimaatverandering, prof. Bill McGuire denkt op basis van satellietdata dat een opwarming van 3°C in 2050 al bereikt kan zijn.
Vanuit de regering heerst er over dit alles een doodse stilte. Wij begrijpen dat de vakantieperiode daarbij een rol kan spelen, maar het is onverantwoord dit op zijn beloop te laten. Terwijl klimaatbeleid meer dan ooit nodig is, wordt het wereldwijd zelfs weer afgezwakt! We zijn hard bezig komende generaties een onleefbare Aarde na te laten.
Vanwege de urgentie vragen wij u dringend de klimaatnoodtoestand uit te roepen, en om op de kortst mogelijke termijn met een programma te komen om de uitstoot van broeikasgassen veel sneller te beperken dan tot nu toe gepland is. Dat betekent vooral het versneld afbouwen van het gebruik van fossiele brandstoffen. We kunnen niet meer wachten op mogelijke bijdragen over enkele decennia van kernenergie of opslag van CO2. In de bijlage doen we alvast een aantal suggesties.
Nederland kan het klimaatprobleem niet alleen oplossen. Maar wij moeten onze verantwoordelijkheid nemen, en kunnen daarmee laten zien dat het nog niet te laat is. En als voormalig minister voor Klimaat en Energie kunt u ongetwijfeld uw collega’s in de EU hierin meenemen.
Het Platform Duurzame en Solidaire Economie zet zich al jaren in voor een rechtvaardige en dienstbare economie, in balans met het natuurlijk vermogen van de Aarde. Vanuit het Platform doen wij met deze open brief een dringend beroep op u om met grote urgentie aan de slag te gaan met het opstellen en uitvoeren van een programma zoals wij hier schetsen; nú is het voor iedereen duidelijk dat maatregelen noodzakelijk zijn.
Tenslotte vertrouwen wij erop u op 12 september te ontmoeten bij de Klimaatmars in Amsterdam.
In afwachting van uw antwoord,
Met vriendelijke groet namens het Platform DSE
Marion Eeckhout (voorzitter) en Gerrit Stegehuis (secretaris)
————————————-
Bijlage: Enkele suggesties voor het op te stellen programma
Dit is geen uitputtende lijst, de suggesties zijn het resultaat van wat brainstormen, en bedoeld om te laten zien hoeveel er op korte termijn te bereiken is als het klimaatprobleem serieus genomen wordt.
– Maak onmiddellijk een einde aan alle (plannen voor) winning van gas of olie op Nederlands grondgebied; het is onverantwoord dat nog te verstoken.
– Stel een urgentieprogramma op voor het zo snel mogelijk isoleren van woningen, in samenwerking met de corporaties; dat bespaart niet alleen gas, maar ook uitkeringen voor energienoodfondsen.
– Maak zonnepanelen financieel weer aantrekkelijker voor particulieren; terugleverkosten zijn akkoord, maar er moet voldoende rendement overblijven om de vaart erin te houden.
– Start een programma voor zonnepanelen boven parkeerplaatsen.
– Neem de regie over en zet een stop op de bouw van datacenters; we hebben de elektriciteit te hard nodig om fossiel sneller terug te dringen.
– Werk hard aan de combinatie van opwekking van hernieuwbare energie met opslag om netcongestie te verminderen en elektrificeren te bevorderen, zoals bijv. in Tiel.
– Versoepel de regelgeving rond lokale initiatieven om zo de opwekking en opslag van hernieuwbare energie op wijkniveau te faciliteren en stimuleren; we hebben die initiatieven en de betrokkenheid van burgers hard nodig.
– Voer campagne op de plicht die bedrijven hebben om maatregelen uit te voeren die de CO2-uitstoot verminderen en die een terugverdientijd hebben van 5 jaar of minder, en handhaaf daarop.
– Stel een grootscheeps energiebesparingsprogramma op, zodat nieuwe hernieuwbare energie fossiele energie gaat vervangen, en niet dient om aan extra energievraag te voldoen.
– Beëindig of herzie (bilaterale) handels- en investeringsverdragen, zodat bedrijven geen gebruik meer kunnen maken van ISDS; dat wordt te vaak gebruikt om milieu- of klimaatmaatregelen te dwarsbomen (Nederland heeft daar ervaring mee), en dat kunnen we ons niet meer veroorloven.
– Voer effectief en structureel gedragsbeleid m.b.t. klimaat, zoals de Wetenschappelijke Klimaatraad dit jaar adviseerde.
– Verhinder iedere voorgestelde afzwakking van klimaatbeleid op Europees niveau; deze zomer maakt duidelijk dat aanscherping nodig is in plaats van afzwakking.
– Bouw fossiele subsidies in versneld tempo af; het actieprogramma zoals dat is gepresenteerd in het kader van COFFIS is lang niet ambitieus genoeg. Gebruik de opbrengst om andere genoemde maatregelen te financieren, of om de BTW op het OV naar 0% te brengen.
– Steun de inzameling en recycling van plastic in Nederland, en zet u in voor een ambitieus Global Plastics Treaty om zo de productie van plastics te verminderen.