Verdieping

Langere artikelen van leden van Platform DSE die geen ‘officiële publicatie’ zijn

Ex’Tax: grondstoffen en ecologie uit zicht geraakt in studie fiscale vergroening

De studie ‘New Era. New Plan’ van Ex’Tax gonst in beleidskringen als uitwerking van één van de belangrijkste voorstellen voor verduurzaming van de economie. De aandacht die Ex’Tax weet te genereren voor fiscale vergroening verdient alle lof. Het rapport stelt echter teleur. De ‘vergroening’ wordt grotendeels geregeld via de BTW, belasting op toegevoegde waarde. Dat voorstel is nieuw noch vernieuwend. Het staat zelfs haaks op het oorspronkelijke idee van Ex’Tax: het heffen van belasting op ‘onttrokken waarde’. Platform DSE pleit ervoor deze misser te herstellen en in te zetten op een echt vergroenend belastingstelsel. Deel 1 van een serie over groene belastingen.

Op 27 november 2014 verscheen ‘New Era. New Plan. Fiscal reforms for an inclusive, circular economy’, het rapport van The Ex’Ta Project over vergroening van het belastingstelsel waar reikhalzend naar werd uitgezien. Zulke ‘fiscale vergroening’ wordt gezien als een probaat middel om de economie te verduurzamen. Het betreft een uitruil van belasting op arbeid (nu te hoog) tegen belasting op consumptie en vervuiling (nu te laag). Door arbeid goedkoper te maken en grondstoffengebruik duurder, wenden we vanzelf de steven naar een economie die meer op creativiteit en dienstverlening draait en minder op de verkoop van verspillende en vervuilende producten. …

Nieuwe Drachme als uitweg voor de Griekse crisis?

Roepen dat Griekenland uit de Euro moet is roekeloos, schrijven platformleden Martijn Jeroen van der Linden en John Huige op duurzaamnieuws.nl. Het is niet solidair met de Grieken en gevaarlijk omdat de psychologische en economische effecten niet te overzien zijn. Voor de positie van de EU zou het rampzalig zijn. Bovendien is een exit verdrag technisch niet geregeld. Meer lenen en meer bezuinigen door Griekenland is echter ook geen optie. Onder het strenge regime van de trojka is veel te weinig vooruitgang geboekt. Griekenland kan geen kant op: het land is monetair failliet. 

Daarmee houdt het land natuurlijk niet op te bestaan; het moet hoe dan ook verder. Hoe, is dan de hamvraag. Een Nieuwe Drachme, die een leven leidt naast de Euro, zou een uitweg kunnen bieden.

Lees verder op duurzaamnieuws.nl

TTIP: Waarom het geen goed idee is

Gerrit Stegehuis

Sinds juli 2013 onderhandelen de EU en de Verenigde Staten over een vrijhandelsakkoord, het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP). Doel van het verdrag is niet zozeer het verlagen van wederzijdse importtarieven, want die zijn al laag, maar vooral het terugdringen van andere barrières voor de handel. Als producten in EU en VS aan dezelfde regels moeten voldoen, wordt de productie goedkoper, stimuleert dat de handel, en levert dat banen en geld op, is het idee. Dit artikel laat eerst zien dat de vermeende voordelen van TTIP twijfelachtig zijn, en vervolgens vooral hoezeer de politiek zichzelf buitenspel dreigt te zetten bij en na de aanvaarding van het verdrag. Tenslotte wordt in het algemeen de vraag opgeworpen of zoveel mogelijk handel een doel is om na te streven.  …

De onzichtbare hand zichtbaar maken – markten in de circulaire economie

Lezing van John Huige bij de Circular Economy Hotspot van de Dutch Design Week 2014.

De visie op de circulaire economie heeft af en toe trekken van een panacee, een wondermiddel om de economie en het milieu uit het slop te halen. Als alles maar circulair gaat, dan komt het wel goed. Ik maak daar wat kritische kanttekeningen bij aan de hand van de ideevorming over markten en marktmacht. Hoe beïnvloedt dat de verdere ideevorming over de circulaire economie? En wat is de mogelijke rol van de creatieve industrie daarbij? …

De Gebruikswaarde Economie (interview met Lou Keune)

De eerste editie van Het Potentieel is gepubliceerd, met een uitgebreid interview met Lou Keune.

Leven we in een tijd van crisis?

Dat vind ik een moeilijke vraag. Het gaat erom wat je bedoelt met crisis. De huidige economische manier van denken richt zich maar op een aantal aspecten van die crisis. We kijken te vaak alleen maar naar Nederland en alleen maar naar de economische cijfers van groei of krimp en werkloosheid. Deze problemen wil ik niet veronachtzamen. Werkloosheid is een enorm drama voor mensen. Het groeit nu met tienduizenden per week. Maar als je alleen naar het BBP en de werkloosheid in Nederland kijkt, dan lijkt het alsof we alleen de laatste jaren in een crisis terecht komen.

Ik vind zelf dat we hier in Nederland al heel lang in een crisis zitten.

Lees het hele interview met Lou Keune.

Piketty plaatst de natuur in een ongelijke positie

Preview artikel John in Friesch DagbladThomas Pikettys boek Capital in the twenty-first century levert belangrijke nieuwe inzichten over de werking van kapitalistische economieën. Maar door verwaarlozing van de natuur als kapitaalfactor laat hij kansen liggen om boven het kapitalisme uit te stijgen. In dit artikel bekijkt John Huige het kapitaalbegrip dat Piketty hanteert en beschouwt hoe natuurlijk kapitaal hier een plek in zou kunnen en moeten hebben. Een verkorte versie is verschenen op duurzaamnieuws.nl en in het Friesch Dagblad van 22 juli 2014.

Het fundamentele economisch debat is weer terug van weggeweest. Ging het vele jaren lang over varianten van het neoliberalisme en neoklassieken en recenter nog om de roep voor de terugkeer van master Keynes [1]; nu staat de machtspositie van het kapitaal weer centraal en de gevolgen die de kapitalistische dynamiek heeft voor de maatschappelijke verhoudingen. Wat de financiële crisis van 2007 en de reële crisis van de jaren daarna niet vermocht is nu door het boek van Piketty [2] eensklaps weer ‘hot’. De heftigheid van sommige reacties geeft aan dat hij een punt heeft. Door de grote nadruk in het boek van Piketty op vermogensconcentratie en de nefaste gevolgen voor de maatschappij wordt te snel voorbij gegaan aan de steeds verslechterende positie van een belangrijk onderdeel van Piketty’s kapitaalbegrip: het natuurlijk kapitaal.

Op naar een duurzame en solidaire economie

dseHet huidige neoliberale bestel leidt tot ecocide en armoede, onder meer door de dominantie van geldswaarden boven gebruikswaarden. Het gebruik van het begrip Bruto Binnenlands Product (BBP) geeft bijvoorbeeld een volstrekt verkeerd beeld van de werkelijke toestand van de economie. Het grootste deel van de schade aan milieu en op sociaal gebied wordt bij de berekening van de jaarlijkse ‘toegevoegde waarde’ namelijk niet meegerekend. Ook onbetaalde arbeid legt geen gewicht in de schaal.

Lou Keune, een van de oprichters van het Platform schreef onlangs een artikel in het blad Milieu.

Het hele artikel kun je hier online lezen: VVM Definitief.

Europa democratisch, duurzaam en solidair

Onlangs schreef PDSE-lid John Huige een artikel voor de Vereniging Democratisch Europa. Zijn conclusie luidt:

“De urgentie om rond de EU een echt debat te gaan voeren is groot. Als de EU faalt is een terugweg naar provincialisme, nieuwe autarkie, onvoldoende duurzaamheid, vergroting van culturele en maatschappelijke tegenstellingen en uiteindelijk de toename van animositeit in Europa niet ondenkbaar.”

Lees hier het artikel.

Artikelen van PDSE-leden

Gerrit Stegehuis en Greetje Witte-Rang schreven, als vervolg op de cursus die ze samen met Jan Juffermans bij het NIVON in Groningen verzorgden, elk een artikel in het Friesch Dagblad. Die artikelen zijn ook gepubliceerd op de site Het goede leven.

Gerrit schreef het artikel ‘Naar een eerlijke economie’, Greetje ‘Banken: too big to fail, to bail en to jail’.

Ook van PDSE-lid Christiaan Hogenhuis is op die site een artikel te vinden, ‘Groeifetisjisme leidt niet tot een betere wereld’. Hij schreef het samen met Evert Jan Hazeleger van Kerk in Actie.

Over bevolking, een eerlijke economie en rechtvaardige voetafdrukken

Naar aanleiding van Earth Overshoot Day (20 augustus 2013) startte De Nieuwe Pers een discussie over de groei van de wereldbevolking.

Door de Werkgroep Voetafdruk Nederland werden onlangs concrete voorstellen geformuleerd om die groei te stoppen, zonder dwang. De voorstellen zijn door PDSE-lid Jan Juffermans in een artikel gepubliceerd in het september/oktober-nummer (2013) van ZOZ – Tijdschrift voor doen-denkers. Lees het artikel hier.